TİSAN’DA "MANGAL" SKANDALI: DANIŞTAY FRENİNE VE İŞÇİ İSYANINA RAĞMEN ANKARA’DAN GELEN ÜST DÜZEY PROTOKOL ŞANTİYEDE AĞIRLANDI!

CENNET KOYDA BÜYÜK DOĞA KATLİAMI: ÖNCE VİLLA, SONRA OTEL, ŞİMDİ DEVRE MÜLK! KESİLEN CEZALAR BİLE DURDURAMADI, ÇEVRE ÖRGÜTLERİ VE HALK AYAKTA!

MERSİN / SİLİFKE – Turkuaz suları, M.Ö. 7. yüzyıla uzanan tarihi mirası ve nesli kritik düzeyde tehlike altındaki Akdeniz foklarına ev sahipliği yapmasıyla "Dünyanın en güzel 13. koyu" olarak tescillenen Mersin Silifke’deki Tisan Yarımadası, Türkiye’nin en büyük çevre, imar ve rant skandallarından birine sahne oluyor.

Basına "Tisan’da ‘İnşaat Yağması’ İsyanı!", "Talancı Şirket Tisan’ı Terk Et!" ve "Tisan’da 1000 Villa! Peki, Bu Dev Projede Kimler Kazandı?" manşetleriyle yansıyan süreç; doğanın adım adım nasıl betona boğulduğunu gözler önüne seriyor. Faras İnşaat Yapı San. Tic. Ltd. Şti. (Faras Akdeniz Konut Yapı Kooperatifi) tarafından Hacı İshaklı Mahallesi Köselerli Mevkiindeki 2 parsel üzerinde yürütülen 139 blokluk 1.079 konut ve 124 odalı otel projesi (Faras Tisania); villa ve otel konseptinin ardından şimdi de devre mülk modelleriyle pazarlanırken, kesilen idari cezalara rağmen şantiyenin durmaması çevre örgütlerini ve bölge halkını ayağa kaldırdı.

1. İZİN MEKANİZMASI VE SORUMLULAR: BU BETON KUŞATMASINA KİM, NASIL ONAY VERDİ?

Tisan Koyu’ndaki hukuksuzluk zinciri ve imar oyunları, hem yargı tutanaklarına hem de meslek odaları ile çevrecilerin suç duyurularına yansıdı:

• 5 Binlik Plan Bitmeden Verilen 1/1000’lik Ruhsat Skandalı: Bölgede o tarihte belde belediyesi varken ve üst ölçekli 1/5000’lik Nazım İmar Planı çalışmaları henüz tamamlanmamışken, 1/1000’lik Uygulama İmar Planı üzerinden yapılaşmanın önü açıldı. Belde belediyesinin kapanıp yetkinin Silifke Belediyesi’ne geçmesinin ardından, önceki dönem belediye yönetimi döneminde 1/1000’lik plana dayanılarak şirkete inşaat ruhsatı verildi.

• 81 İtiraza ve Ret Oyuna Rağmen Geçen Plan: 2022 yılında bölgede 5 katlı otel ve dev konut kompleksinin önünü açan plan değişikliğine tam 81 ayrı itiraz yapıldı ve Mersin Büyükşehir Belediyesi planda "ret" oyu kullandı. Ancak meclisteki oy çokluğuyla plan onaylandı ve onay kararının hemen ardından Tisan’da yoğun inşaat süreci başladı.

• %31 Fazla İnşaat Alanı ve %1’e Düşürülen Donatı Payı: Hukukçuların ve çevrecilerin dosyaya sunduğu verilere göre, Faras İnşaat’a mevzuata aykırı şekilde %31 oranında fazladan inşaat alanı tanındı. Normal şartlarda %45 olması gereken Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) ise %1’e düşürülerek hiçbir sosyal donatı ve teknik altyapı alanı bırakılmadan tüm arazinin pervasızca betonlaştırılmasına zemin hazırlandı.

2. KESİLEN İDARİ CEZALAR VE "CEZAYI ÖDEYİP DEVAM ETME" TAKTİĞİ

Bölgedeki çevre tahribatı ve mevzuat ihlalleri yapılan denetimlerde de belgelenerek projeye çeşitli idari para cezaları kesildi. Ancak kesilen cezaların şantiyedeki yıkımı durdurmaya yetmemesi tepkileri daha da büyüttü:

• ÇED ve Hafriyat Cezaları: Şirketin "ÇED Gerekli Değildir" kararı kapsamında taahhüt ettiği kurallara uymaması, hafriyatı yasal döküm sahaları yerine koylara ve ormanlık alanlara dökmesi nedeniyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ekiplerince idari para cezaları uygulandı.

• İmar ve Ruhsat Aykırılığı Cezaları: Projede ruhsat sınırlarının dışına çıkılması, kıyı alanlarına yapılan müdahaleler ve kaçak yapılaşma tespitleri üzerine yerel idareler ve ilgili kurumlar tarafından farklı tarihlerde para cezaları kesilip tutanaklar tutuldu.

• "Cezalar Caydırıcı Değil" İsyanı: Çevre örgütleri ve hukukçular, milyarlarca liralık rantın döndüğü 1.079 konutluk projede kesilen para cezalarının şirket tarafından "inşaat maliyeti" gibi görülüp ödendiğini, cezalar sonrası şantiyenin mühürlenip yıkım yapılmamasının hukuksuzluğu ödüllendirdiğini vurguluyor.

3. ÇEVRE ÖRGÜTLERİNİN VE HALKIN BÜYÜK İSYANI: "TİSAN HALKINDIR, BETON OLMAYACAK!"

Tisan Koyu’ndaki ekolojik yıkıma karşı TMMOB (Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği), Mersin Çevre ve Doğa Derneği (MERÇED), Silifke Çevre Derneği, çevre avukatları ve bölge sakinleri omuz omuza vererek tarihi bir direniş başlattı:

• Şantiye Önünde ve Meydanlarda Eylemler: Çevre örgütleri ve halk, Tisan girişinde ve Silifke meydanlarında düzenledikleri kitlesel basın açıklamaları ve protestolarla "Tisan Halkındır", "Talancı Şirket Tisan’ı Terk Et" ve "Beton Cehennemine Hayır" sloganlarıyla seslerini yükseltti.

• TMMOB’dan "Kent Suçu" Uyarısı ve Müdahillik Mücadelesi: Meslek odaları, Tisan’daki yapılaşmanın açık bir "kent ve doğa suçu" olduğunu belirterek davaya müdahil olma mücadelesi verdi. Yerel mahkemenin müdahillik talebini reddetmesine rağmen TMMOB ve çevre dernekleri bilimsel raporlarla sürece ağırlığını koydu.

• Suç Duyuruları ve Nöbet: Çevre gönüllüleri; Kıyı Kanunu ihlalleri, sit alanlarına verilen zararlar ve Akdeniz foklarının yaşam alanlarının yok edilmesi nedeniyle sorumlular hakkında savcılığa suç duyurularında bulundu ve bölgedeki yıkımı anbean belgeleyerek kamuoyuna duyurdu.

4. MAHKEME KARARLARI VE DANIŞTAY’IN TARİHİ BOZMA GEREKÇELERİ

Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer’in 2024 yılında Kıyı Kanunu’na, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına aykırılık gerekçesiyle açtığı iptal davası, yüksek yargının kararıyla yeni bir aşamaya taşındı:

• Yerel Mahkeme ve İstinafın Tartışmalı Ret Kararları: Davaya ilk bakan Mersin 2. İdare Mahkemesi, ilk bilirkişi raporuna dayanarak plan değişikliğini mevzuata uygun bulup davayı reddetti. Adana Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi de istinaf başvurusunu geri çevirdi.

• Danıştay 6. Dairesi’nden "Eksik İnceleme" Bozması (Mayıs 2026): Dosyayı temyiz yönünden inceleyen Danıştay 6. Dairesi, Mayıs 2026’da yerel mahkeme ve istinaf kararlarını hem usul hem de esas yönünden hukuka aykırı bularak bozdu. Yüksek Mahkeme; bilirkişi raporları arasındaki ciddi çelişkilerin giderilmediğini, Kıyı Kanunu’nun "kıyıların kamu yararına açık tutulması" kuralının ve ilk 100 metrelik koruma sınırlarının göz ardı edildiğini, ayrıca 1/5000’lik nazım imar planına uyumun ve silüet etkisinin araştırılmadığını vurguladı.

• 1 Haziran 2026 Keşfi: Danıştay’ın kararı sonrası 1 Haziran 2026’da üniversitelerden seçilen yeni bilirkişi heyetiyle bölgede yeniden keşif yapıldı. Ancak hukuki süreç devam etmesine rağmen şirket tanıtım ve satış faaliyetlerini sürdürdü.

5. SAHADAN KORKUNÇ TABLO: DİNAMİT PATLATMALARI, FOK YUVALARINA HAFRİYAT VE İŞÇİ İSYANI

Çevre örgütlerinin ve bölge sakinlerinin sahadan aktardığı veriler, Tisan Koyu’nda yaşanan yıkımın boyutunu gözler önüne seriyor:

• "Kuyu Tipi İnşaat" ve Denizin Doldurulması: 139 blokluk yapının üst üste bindirilerek koyun hava koridorlarını kapattığı, denizin doldurulduğu ve bölgenin "kuyu tipi inşaat" ile betona gömüldüğü belirtiliyor.

• Fok Yuvalarına Hafriyat ve Dinamit Patlatmaları: Hafriyatın Akdeniz foklarının üreme mağaralarına ve ormanlık alanlara döküldüğü; Kilikya Afrodisias Antik Kenti kalıntılarının ise şantiyedeki dinamit patlatmaları nedeniyle ağır hasar gördüğü ifade ediliyor.

• Maaşını Alamayan İşçilerin Protestosu ve "Bedelsiz Villa" İddiaları: Şantiyede çalışan taşeron işçiler ve kalıp ustaları aylardır maaşlarını alamadıkları için eylem yaparken; imar ve ruhsat izinleri karşılığında "kimlere bedelsiz villa verildiği" sorusu gündemdeki yerini koruyor.

6. YETKİLİLERİN VE ŞİRKETİN CEVAPLAMAK ZORUNDA OLDUĞU 7 KRİTİK SORU

Tisan Koyu’ndaki bu çevre ve hukuk skandalının sorumlularının ortaya çıkarılması için kamuoyu ve çevre örgütleri şu sorulara acil yanıt bekliyor:

1. Danıştay’ın Bozma Kararına Rağmen İnşaat Neden Mühürlenmiyor? Danıştay 6. Dairesi yerel mahkeme kararını bozup yeniden keşif kararı vermişken, Tisan Koyu’ndaki 139 blokluk inşaatın geri dönülmez biçimde tamamlanmasına hangi makamlar göz yumuyor?

2. Kesilen Cezalar Neden Caydırıcı Olmuyor? ÇED ihlalleri ve ruhsat aykırılıkları nedeniyle kesilen idari para cezalarına rağmen şirket inşaata nasıl devam edebiliyor; cezalar kesildikten sonra şantiye neden mühürlenmedi?

3. %31 Fazla İnşaat Alanı ve %1’lik DOP İznine Kim İmza Attı? 1/5000’lik Nazım İmar Planı tamamlanmadan 1/1000’lik planla ruhsat veren, Düzenleme Ortaklık Payını %45’ten %1’e düşüren ve şirkete %31 fazladan inşaat alanı sağlayan sorumlular hakkında soruşturma açıldı mı?

4. Kıyı Kanunu’nun İlk 100 Metre Yasağı Nasıl Delindi? Kıyı kenar çizgisinden itibaren ilk 50 ve ikinci 50 metrelik mutlak koruma alanında yapılaşma yasak olmasına rağmen, denizin doldurulmasına ve kıyıya sıfır bloklar dikilmesine kim izin verdi?

5. Villa ve Otelden Sonra Şimdi Devre Mülk Mü? İlk etapta villa ve 124 odalı otel ruhsatıyla başlayan projenin, daha fazla rant uğruna devre mülk modeline dönüştürülerek kıyının tamamen ticarileştirilmesine bakanlıklar onay verecek mi?

6. "1000 Villalık Projede Kimler Kazandı?" – Bedelsiz Villa İddiaları Doğru mu? Ruhsat ve imar süreçlerinin hızlandırılması karşılığında bazı kişi veya çevrelere bedelsiz villa tahsis edildiği yönündeki iddialar savcılık tarafından araştırılıyor mu?

7. Dinamit Patlatmaları ve Fok Yuvalarına Dökülen Hafriyat İçin Yıkım Kararı Uygulanacak mı? Kilikya Afrodisias Antik Kenti sınırlarında dinamit patlatıldığı ve Akdeniz foklarının yaşam alanlarına hafriyat döküldüğü tespitlerine karşı bakanlıklar bugüne kadar neden geri dönüşüm ve yıkım kararı almadı?